Sirniklar tarixi
Sirniklar tvorogdan bir necha asrdan beri tayyorlanib kelinadi. Tarixni oʻrganib, sirniklar qayerdan paydo boʻlganini tushunishimiz mumkin.
Qadimgi Rim versiyasi
Bir kuni Arabistonlik bir savdogar sutga toʻla meshni olib, ancha uzoq safarga yoʻl olibdi. Rivoyatga koʻra, yoʻlda uning ichimligi achib qolgan. Afsuski, bu achigan sutdan boshqa hech narsa yoʻq edi, chanqoq esa qattiq qiynardi. Shunda Kanan (savdogarning ismi shunday edi) sutni qanday boʻlsa, shundayligicha ichishga qaror qildi. U eng yomoniga tayyorlangan edi, ammo zardobning taʼmi unga juda yoqdi, oq ushoqlanuvchi boʻlak esa undan ham koʻproq yoqdi. Kanan uyiga qaytgach, bu quvonchli xabarni xotini bilan baham koʻrdi, u esa tajribani uy sharoitida takrorladi. Natijada olingan tvorog va zardob qarindoshlar va qoʻshnilarni juda hayratda qoldirdi, bu esa ushbu moʻjizaning tezda Rimga yetib borishiga yordam berdi. Tvorog tayyorlashning texnologik jarayoni juda oddiy edi: sut katta sopol amforalarga quyilar, keyin u yerda sut tabiiy yoʻl bilan achirdi. Soʻngra oshpazlar suyuqlikni (zardobni) toʻkib, oq massani (tvorogni) siqib olishar va uni quyuq asal hamda quritilgan mevalar bilan toʻldirib, darhol likopchalarda dasturxonga tortishardi. Tvorog tayyorlashning bu usuli uni termik taʼsirga (isitishga) uchratmaslikka imkon berardi. Qolaversa, u davrlarda hech kim sirnik tayyorlamas edi. Yuqorida aytilganlarga koʻra, Rim faqat pishloq muallifligiga daʼvogarlik qilishi mumkin, sirniklarnikiga emas.
Slavyan versiyasi
Ismi tarixda saqlanib qolmagan bir uy bekasi bir kuni achigan sut ichida ivib qolgan massani topib oldi. Dastlab bu mahsulot «sir» (pishloq) deb atalgan, chunki ilk paytlarda u xom («siroye») sutdan tayyorlangan. Slavyanlar rimliklardan ham ilgarilab ketdi. Bu mahsulotning saqlash muddati qisqa edi, shuning uchun undan foydalanish muddatini uzaytirishga qaror qilindi. Buning uchun sutni rus pechida past olovda uzoq dimlay boshlashdi (bundan juda mazali pishirilgan sut chiqardi). Sut solingan sopol koʻzalar pechda bir necha kun turardi, pishloq (tvorog) hosil boʻlgach esa koʻzalar olinib, u siqib olinardi. Keyin press ostiga qoʻyilardi. Bu usul tvorogning saqlash muddatini bir necha haftagacha uzaytirdi. Aftidan, bir kuni ayollarning uzoq ishlov berishga vaqti boʻlmagan va shunda tvorogni nonga qoʻshib koʻrishga qaror qilishgan. Olingan natija maʼqul keldi va jasur uy bekalari bundan ham nariga ketishdi. Shu tariqa tayyorlash retsepti takomillashtirilib, uy sirniklari paydo boʻldi.