Zavodda sutni qabul qilish: sut qabul qilish va hisobga olish stansiyasi qanday ishlaydi

Qisqacha. Qabul qilish — sutni qayta ishlashning birinchi bosqichi: sut pasterizator yoki pishloq vannasiga tushishidan oldin tekshiriladi, hisoblanadi, tozalanadi va sovutiladi. Zavodda bu ishni sut qabul qilish va hisobga olish stansiyasi bajaradi — bitta uzelga birlashtirilgan nasos, hisoblagich-sarf oʻlchagich, filtr va issiqlik almashtirgich. Milberg stansiyalari oqimda 500 dan 20 000 l/soat gacha unumdorlik bilan ishlaydi va hajmni ±0,5% xatolik bilan hisoblaydi. Kichik xoʻjalik uchun koʻchma varianti bor — nasos, filtr va hisoblagich oʻrnatilgan arava.

Qabul qilish paytida sut bilan nima sodir boʻladi

Sut zavodga sut tashuvchi mashinada keladi yoki fermadan quvur orqali kelib tushadi. Uni qayta ishlashga yuborishdan oldin toʻrtta vazifani hal qilish kerak:

• sifatini tekshirish — laboratoriyada namuna olinib, sutning yogʻliligi, kislotaliligi, zichligi, harorati va tozaligi tekshiriladi;
• miqdorini hisoblash — yetkazib beruvchi bilan hisob-kitob qilish va xomashyoni hisobga olish uchun undan qancha sut qabul qilinganini aniqlash;
• tozalash — mexanik aralashmalarni filtr bilan ajratish;
• sovutish — sut qayta ishlangunga qadar sifatini saqlashi uchun.

Sifatni tekshirish — laboratoriyaning ishi. Qolgan uchta amaliyotni qabul qilish va hisobga olish stansiyasi oʻz zimmasiga oladi: sut undan bir marta oʻtadi va tankka allaqachon hisoblangan, tozalangan va sovutilgan holda tushadi.

Sut qabul qilish va hisobga olish stansiyasi qanday tuzilgan

Sut qabul qilish va hisobga olish stansiyasi sutni hisobga olish, filtrlash va sovutishni oqimda ishlaydigan bitta uzelga birlashtiradi. Asosiy toʻplamga quyidagilar kiradi:

• nasos — sutni sut tashuvchi mashina yoki idishdan olib, liniya boʻylab uzatadi;
• filtr — mexanik aralashmalarni ushlab qoladi;
• hisoblagich-sarf oʻlchagich — stansiyadan oʻtgan sut hajmini hisoblaydi;
• issiqlik almashtirgich — sutni saqlashga yoki qayta ishlashga uzatishdan oldin sovutadi.

Sut bilan tutashadigan qismlar — AISI 304 zanglamaydigan poʻlatdan. Tarkibini texnik topshiriqqa moslab oʻzgartirish mumkin: Milberg stansiyalarni standart modellar sifatida ham, texnik topshiriq boʻyicha ham ishlab chiqaradi.

Stansiya sutni qanchalik aniq hisoblaydi

Hajmni oʻlchash xatoligi — ±0,5%. Stansiya harorati +4 dan +60 °C gacha boʻlgan sut va 4 bar gacha ishchi bosim uchun moʻljallangan.

Hisoblagich aynan hajmni — litrlarni hisoblaydi. Agar yetkazib beruvchilar bilan kilogrammda hisob-kitob qilinsa, hajm massaga sut zichligi orqali oʻtkaziladi, uni laboratoriya qabul qilish paytida aniqlaydi.

Qanday unumdorlikni tanlash kerak

Unumdorlik sut tashuvchi mashina maqbul vaqtda boʻshatiladigan va stansiya pasterizatsiya oldidan «tor joy»ga aylanmaydigan qilib tanlanadi. Milberg 500, 1000, 2500, 5000, 10 000, 15 000 va 20 000 l/soat stansiyalarini ishlab chiqaradi. Standart modellar — SPM-5, SPM-10, SPM-15 va SPM-20:

Barcha modellar uchun umumiy: hisobga olish xatoligi ±0,5%, sut harorati +4…+60 °C, bosim 4 bar gacha, elektr taʼminoti 380 V, gabarit oʻlchamlari 1400 × 1300 × 1500 mm.

Arizalardagi koʻp beriladigan savol — «hajmi 0,5–1 tonna: bu sut boʻyichami yoki pishloq boʻyichami?». Stansiya sut boʻyicha tanlanadi: bir smenada necha litr qabul qilasiz va mashinani qancha vaqtda boʻshatish kerak.

Ferma yoki kichik pishloq sexi uchun nimani tanlash kerak

Sutkasiga 500–1000 l sut qabul qiladigan xoʻjaliklarga oqimdagi statsionar stansiya odatda kerak emas. Bunday hajmlar uchun koʻchma variant bor — unumdorligi 8 m³/soat gacha boʻlgan nasos, filtr va hisoblagich oʻrnatilgan arava. U koʻchma: u bilan sut hisobga olinib va tozalanib qabul qilinadi, sovutish esa sut sovutish tankida amalga oshiriladi.

Mijoz «kalitni topshirish» sharti bilan qabul qilish — filtrlar, hisobga olish va tank haqida soʻraganda, biz darhol qanday hajmdagi sut sovutgichi kerakligini aniqlashtiramiz: Milberg sut sovutish tanklari 100 dan 10 000 l gacha boʻladi.

Qabul qilish stansiyasidan keyin nima turadi

Keyin sut aniq mahsulot texnologiyasi boʻyicha harakatlanadi: sovutgichda saqlash, separatorlash va normallashtirish, pasterizatsiya. Zavod qancha koʻp sut qabul qilsa, pasterizatsiyaning qabul qilishga ulgurishi shuncha muhim. Porsiyali vanna kichik partiyalar uchun mos, oqim uchun esa quvurli pasterizator kerak — batafsil «Sut pasterizatori: VDP yoki quvurli» maqolasida. Qabul qilish tvorog liniyasiga qanday kiritilishini «Tvorog ishlab chiqarish: texnologiya va uskunalar» maqolasida koʻrib chiqqanmiz.

Bu uskuna qayerlarda ishlamoqda

Liniyada qabul qilish stansiyasidan keyin odatda pasterizatsiya turadi va buyurtmachilarimiz bizga aynan shu bogʻlam bilan koʻp marta murojaat qilgan. 2019 yilda Qozogʻistondagi xususiy ishlab chiqarishga 4000 l/soat unumdorlikdagi TT-4000 oqimli pasterizatori yetkazib berildi: qabul qilinadigan sut hajmi oshib, idishli pasterizatsiya qabul qilishga ulgurmay qolgan edi. 2024 yilda Qozogʻistondagi boshqa bir kompaniyaga sut nasosi bilan birga PT-2000 pasterizatori yetkazib berildi — endi sut qabul qilingandan soʻng darhol oqimda pasterizatsiya qilinadi. Barcha loyihalar — «Keyslar» boʻlimida.

Bir smenada qancha sut qabul qilishingizni, u qanday kelishini (sut tashuvchi mashina, fermadan quvur) va nima ishlab chiqarishingizni yozing — qabul qilish stansiyasi yoki aravani tanlab, bir ish kuni ichida tijorat taklifini tayyorlaymiz. Sut ishlab chiqarish uchun barcha uskunalar — «Sutni qayta ishlash uskunalari» boʻlimida.