1 tonna sutdan nima ishlab chiqarish mumkin (texnologiya va uskunalarning qisqacha sharhi)

Qisqacha. 1 tonna sutdan taxminan quyidagilar olinadi: 950 l kefir, 200 kg tvorog, 800 l ryajenka, 850 l prostokvasha (qatiq), 980 l yogurt, 100 l smetana, 100 l qaymoq (slivki), 40 kg sariyogʻ, 80 kg qattiq yoki 120 kg yumshoq pishloq va taxminan 800 l zardob. Aniq chiqish xomashyo va tayyor mahsulotning yogʻliligiga bogʻliq.

Sut mahsulotlarini ishlab chiqarish uchun GOST R 52054-2003 (Rossiya standarti) talablariga javob beradigan sigir suti ishlatiladi. Quyida 1 tonna xomashyo hisobiga turli mahsulotlar miqdori keltirilgan. Baʼzi mahsulotlar qaymoqdan yoki kerakli yogʻlilikdagi moslashtirilgan sut aralashmasidan tayyorlanadi, shuning uchun sut qayta ishlashning yana bir bosqichidan oʻtishi kerak.

1 tonna sut hisobiga sut mahsulotlari chiqishi

*Shuni yodda tutish kerakki, olinadigan mahsulot miqdori taxminiy berilgan va xomashyoning yogʻliligiga hamda olinadigan mahsulotning kerakli yogʻliligiga bogʻliq.

Kefir — achitilgan sut mahsulotlari toifasiga kiradi, butun sutni kefir zamburugʻlari (kefir donalari) bilan achitish orqali olinadi. Sut oldindan pasterizatsiya qilinadi va 22–35 °C haroratda achitqi qoʻshiladi. Aralashtirilgandan soʻng aralashma achish uchun 8–12 soatga qoldiriladi. Tayyor mahsulot bir vaqtning oʻzida aralashtirilib, 14±2 °C haroratgacha sovutiladi. Keyin ichimlik quyish avtomatiga uzatiladi va transport idishlariga joylanadi.

Tvorog — bu mahsulot ham oldindan pasterizatsiya qilingan butun sutdan achitish va keyinchalik presslash orqali olinadi. Tvorog ishlab chiqarish uchun achitishga zarur boʻlgan 26–32 °C haroratni ushlab turadigan tvorog vannasi kerak boʻladi. Achitqi qoʻshilgandan soʻng aralashma 6–10 soatga qoldiriladi. Quyqa hosil boʻlgach, u mayda boʻlaklarga kesiladi va yana 1 soatga qoldiriladi. Soʻngra zardobni chiqarish uchun aralashma maxsus qopchalarga solinib, press-aravaga joylanadi. Presslash 4 soatdan oshmasligi kerak. Keyin tayyor mahsulot sovutiladi va qadoqlashga yuboriladi.

Ryajenka — pishirilgan (dimlangan) sutdan bijgʻitish orqali ishlab chiqariladigan achitilgan sut ichimligi. Ryajenka (varenets) ishlab chiqarish uchun uzoq muddatli pasterizatsiya vannasi kerak boʻladi. Unda tayyorlangan normallashtirilgan sut 90–92 °C haroratda kamida 3–5 soat ushlab turiladi va och krem rang hamda dimlangan sut taʼmiga ega boʻladi. Keyin aralashma sovutiladi, achitqi qoʻshiladi va 4–6 soat tinch holatda qoldiriladi. Achish tugagach, olingan mahsulot aralashtiriladi, sovutiladi va qadoqlashga uzatiladi.

Prostokvasha — ishlab chiqarish texnologiyasi boʻyicha kefirga juda oʻxshash achitilgan sut mahsuloti. Asosiy farqi shundaki, prostokvasha +26 darajadan yuqori haroratda achitqi qoʻshimchalarisiz tabiiy yoʻl bilan achiydi. Achish davomiyligi 10 soatdan 12 soatgacha.

Yogurt — bu ham sutni achitish orqali olinadi, biroq maxsus achitqi — Streptococcus thermophilus sut kislotasi bakteriyalari aralashmasi ishlatiladi. Yogurt ishlab chiqarish uchun zarur asosiy uskuna — uzoq muddatli pasterizatsiya vannasi: u xomashyoni kerakli haroratgacha isitish va zarur boʻlganda aralashtirib, 6–8 soat davomida ushlab turish imkonini beradi. Achish oxirida ishlab chiqariladigan mahsulot turiga qarab yogurtga xushboʻylashtirgichlar va boʻyoqlar qoʻshiladi. Yogurt ham boshqa suyuq mahsulotlar singari quyish avtomatlari yordamida qadoqlanadi.

Qaymoq — butun sutdan separatorlash yoʻli bilan olinadi. Pasterizatsiya qilingan qaymoq pasterizatsiya qurilmalarida 86 °C haroratda 2–10 daqiqa ushlab turish orqali ishlab chiqariladi. Keyin mahsulot qadoqlash haroratigacha sovutiladi va nasos yordamida qadoqlash avtomatiga uzatiladi.

Smetana — qaymoq va achitqidan olinadigan quyuq, pastasimon achitilgan sut mahsuloti. Sutni separatorlashda olingan qaymoq pasterizatsiya qilinadi, achitish haroratigacha sovutiladi va achitqi qoʻshiladi. Achish davomiyligi — 6 soatdan 12 soatgacha. Achish tugagach, smetana aralashtiriladi va plastik stakanchalarga qadoqlash avtomatiga yuboriladi.

Sariyogʻ — u ham qaymoqdan, uni chayqash orqali tayyorlanadi. Olingan va pasterizatsiya qilingan qaymoq maʼlum vaqt davomida yetiladi va sariyogʻ chayqagichga uzatiladi. Sariyogʻ chayqagichda chayqash va sariyogʻ donasiga ishlov berish 60–90 daqiqa davom etadi, soʻngra tayyor mahsulot kerakli qadoqqa qadoqlanadi va sovutish kamerasiga oʻtkaziladi.

Qattiq pishloq — zich konsistensiyali achitilgan sut mahsuloti. Masalan: Parmezan, Shveysar, Golland, Rossiyskiy, Chedder va boshqa pishloqlar. Yumshoq pishloq — yopishqoq konsistensiyali achitilgan sut mahsuloti. Masalan: Rokfor, Kamamber va boshqa pishloqlar. Pishloqning har bir turi oʻziga xos texnologiya boʻyicha tayyorlanadi. Biroq barcha turlar uchun umumiy boʻlgan asosiy bosqichlar mavjud. Pishloq tayyorlash vannalarida sut bakterial achitqi va shirdon fermenti yordamida ivitiladi. Hosil boʻlgan quyqa kesiladi, aralashtiriladi va oʻz-oʻzidan presslanish yoki maxsus presslar yordamida qoliplanadi.

Zardob — sut zardobi tvorog va pishloq ishlab chiqarishda olinadi va aslida qayta ishlashning qoʻshimcha mahsuloti hisoblanadi. Biroq undan zardob asosidagi ichimliklar tayyorlash, shuningdek, sut va qaymoqni normallashtirish uchun, chorva ozuqasiga qoʻshimcha sifatida foydalanish mumkin.

Milberg zavodi sut mahsulotlari ishlab chiqarish uchun keng turdagi uskunalarni taklif etadi. Oziq-ovqat mahsulotlari xavfsizligi va gigiyenasini taʼminlash standartlariga muvofiq, zavodda ishlab chiqariladigan barcha uskunalar oziq-ovqat sanoatida qoʻllashga ruxsat etilgan yuqori sifatli zanglamaydigan poʻlatdan tayyorlangan.

Sutkasiga 1–3 tonna sutni qayta ishlash uchun sex kerak: sutni qabul qilish va hisobga olish, sovutish, separatorlash, pasterizatsiya, achitish va quyish. Bunday sexning namunaviy tarkibi — «Sutkasiga 1000–3000 l quvvatli sut sexi» sahifasida, mahsulotlar va hajmlar boʻyicha barcha toʻplamlar esa «Uskunalar toʻplamlari, modulli sexlar va mini-zavodlar» boʻlimida.

Agar sizga sutni qayta ishlash uskunalarini sotib olish kerak boʻlsa, saytda ariza qoldiring yoki koʻrsatilgan telefonlar orqali mutaxassislarimiz bilan bogʻlaning.